این روزها، تهاجم طالبان بر پاسگاههای امنیتی کشور افزایش یافته و شمار ماینهای کنارجادهای که در کشور منفجر میشود نیز، از دست در رفته است. از سویی هم پسازاین که جو بایدن بحث بررسی توافقنامه صلح دوحه را پیش کشید، گروه طالبان برای تداوم تلاش رسیدن به خواستهشان، دنبال دوستان دیرینه خود؛ روسیه، ایران و دیگر کشورهای منطقه رفت و جنگ این گروه در افغانستان با گذشت هر روز شدت بیشتری گرفت.
پس از امضای توافقنامهی صلح دوحه، امیدواریهایی در افغانستان و جامعهی جهانی برای رسیدن به صلح با طالبان شکل گرفت؛ اما از آنجایی که این امیدواریها بیش از اندازه واهی بود، زود نقش بر آب شد. گروه طالبان در یک سالی که گذشت از توافقنامه صلح دوحه به حیث چتر محافظتی، بیشترین بهرهی استراتژیک را برده و به اهدافش نزدیکتر شده است.
این گروه در سایهی توافقنامه صلح دوحه، نهتنها که خشونتها را کاهش نداد و حملههایش را در شهرها متوقف نکرد، بلکه بهشدت آن در برابر ارتش و شهروندان افغانستان نیز افزوده است.
بهتازگی ادارهی بازرس ویژهی امریکا برای بازسازی افغانستان –سیگار- گزارش داده است که مسئلهی امنیت هنوز هم بزرگترین چالش در افغانستان است.
در این گزارش که چهارشنبه (20 حوت) نشر شده، آمده است که گروه طالبان تا اکنون روشهای جنگی و اهداف خود را تغییر نداده و سطح خشونتها هنوز هم در افغانستان بلند است. همینگونه در این گزارش آمده است که از زمان امضای توافقنامهی قطر تا اکنون، حملات طالبان در هر سه ماه، در مقایسه با سه ماه مشابه آن در سال ۲۰۱۹ بیشتر بوده است.
در یک سال گذشته در کنار افزایش شمار حملههای مرگبار گروه طالبان بر شهروندان، روش جنگی این گروه نیز شکل عوض کرد؛ این بار جنگجویان این گروه، زیادتر به حملههای هدفمند و ترور مهرههایی پرداختند که بیشتر منافع این گروه را تهدید میکرد. این دسته از افراد اما نه سربازان پولیس بودند و نه رهبران سیاسی که خبرنگاران، فعالان رسانهای و مدنی بودند. طالبان در یک سال پسین، خبرنگاران، فعالان مدنی، دادستانها و کارمندان نهادهای عدلی و قضایی زیادی را کشتهاند.
به اساس آمار «نی»، پس از امضای توافقنامهی صلح دوحه، کمازکم یازده خبرنگار و فعال رسانهای در کشور کشته شده است.
گروه طالبان از ماهیت خود برنگشته و هنوز هم یک گروه تروریستی است که برای رسیدن به هدف، هر وسیلهای را مشروع میداند؛ از آنجایی که هدف گروه طالبان نیز انسانی نیست، ابزار و راهی که آنها برای رسیدن به هدفشان از آن کار میگیرند نیز انسانی نیست.
گروه طالبان در یک سال گذشته، با پوشش محافظتی توافقنامهی صلح با امریکا، از یکسو توانست هزاران زندانی خطرناک خود را از زندانهای افغانستان آزاد کند و امتیاز بدل شدن به گروه سیاسی را به دست بیاورد و از سویی هم با استفاده از موقعیت دفاع فعال نیروهای امنیتی افغانستان به ارتش صدمه بزند.
با این حال پس از امضای توافقنامه صلح امریکا و طالبان، بیشترین آسیب به دولت افغانستان و شهروندان این کشور وارد شده است. تلاشهای امریکا برای صلح با طالبان در یک سال گذشته باعث شد که جایگاه دولت افغانستان در نزد شهروندان بیشتر از پیش ضعیف شده و حتا رهبران جنگیای که از این پیش پشتیبان نظام بودند، همه و همه به نحوی آمادهی فروپاشی نظام و نسخهی تازهی امریکا برای افغانستان هستند. اینکه اکنون بیشتر رهبران جنگی افغانستان، از طرح آقای بایدن برای صلح افغانستان حمایت کردهاند، خود نشانگر همین مسئله است.
حالا که تلاشها برای ادامهی گفتوگوهای صلح افغانستان در سال آینده در ترکیه جریان دارد، جنگجویان گروه طالبان جنگ بهاریشان را در برابر ارتش افغانستان شروع کردهاند.
گروه طالبان در کنار اینکه میخواهد، از راه مذاکره نیز به امتیازهایی دست یابد که یافته است؛ اما به هیچ رو نمیخواهد در میدان جنگ نیز عقب بیافتد که پشتوانهی بینالمللی از سوی امریکا و کشورهای منطقه باعث شده است که این فرصت برای طالبان ادامه پیدا کند.
این روزها پیش از آمدن بهار، جنگجویان طالبان در ولایتهای گوناگون کشور از پناهگاههای زمستانیشان به میدان جنگ برگشتهاند و حمله بر نیروهای امنیتی را بیشتر کردهاند.
در تازهترین رویداد تروریستی، به اثر انفجار ماین جاسازی شدهی گروه طالبان در مسیر کندهار-ترینکوت، روز شنبه -23 حوت- که موتر غیرنظامیان را هدف قرار داد، 4 غیرنظامی کشته و سه تن دیگر زخمی شده است.
یک روز پیشتر از این، جمعهشب -22 حوت- موتری مملو از مواد انفجاری در ناحیهی چهارم هرات منفجر شد که در آن 8 شهروند ملکی کشته و 45 تن دیگر زخم برداشت.
همین شب در ولایت دیگر کشور، در کندز، جنگجویان طالب بر پاسگاههای امنیتی در روستاهای تخاری، قبرستان ملا غلام و عکس داوود ولسوالی خانآباد حمله کردند.
به گفتهی منبع محلی، در جریان درگیری، ۶ سرباز امنیتی کشته، ۳ نفر زخم برداشته و ۴ نفر دیگر از سوی طالبان به گروگان گرفته شده است.
با این حال اما در حملههای بزرگتر این گروه، پیش از چاشت پنجشنبه -12 حوت- ولسوالی المار ولایت فراه به دست جنگجویان طالب سقوط کرده و فرمانده پولیس این ولسوالی نیز به این گروه پیوسته است.
این در حالی است که شماری دیگر از ولسوالیهای افغانستان نیز در محاصرهی طالبان قرار دارد که در صورت کوتاهی نیروهای امنیتی و تداوم کنونی راهبرد دولت و جامعهی جهانی در برابر طالبان، بهار پیش رو جنگ خونینتری میان نیروهای امنیتی افغانستان و جنگجویان طالب در خواهد گرفت و امکان سقوط ولسوالیهای بیشتری به دست این گروه میرود، مگر اینکه نیروهای ناتو وارد عمل شوند.
در این روزها، دولت افغانستان در کنار اینکه با جامعهی جهانی بهویژه امریکا در جستوجوی یافتن راه رسیدن به صلح با گروه طالبان است، باید متوجه میدان نبرد با این گروه و دیگر گروههای همسو با آن نیز باشد؛ زیرا نادیده گرفتن واقعیت میدان جنگ از سوی دولت در یک سال گذشته باعث شد که ارتش و شهروندان افغانستان تلفات زیادی را متحمل شوند و همینگونه پایههای جمهوریت نیز سستتر از پیش شود.
حالا که امریکا برنامهی بیرون شدن از افغانستان را ندارد، بدون شک جنگ بهاری طالبان برای سال پیش رو شدت بیشتری خواهد داشت و همینگونه رسیدن به صلح با این گروه نیز دشوارتر از پیش خواهد شد. در چنین شرایطی دولت افغانستان باید بکوشد که در ابتدا اجماع داخلی را برای تداوم نظام کنونی و دفاع از ارزشهای انسانی و آزادیهایی که در دو دههی گذشته بهدستآمده است، گرد هم آورده و پس از آن با قوت بیشتر به مصاف صلح و جنگ با طالبان برود تا گلولهی جنگ و سنگ صلح کمتر به سر مان بخورد.
