نویسنده: حکمت آزاد
شیشهی موتر را میکشد بدون آن که توجهی به کسی داشته باشد، به بیرون تف پرتاب میکند. محصول چندشآوری که روی لباس و کفش عابر کنارِ موتر جا خوش میکند و موجب فحش و دشنام میشود.
نیلاب سنش کمتر از سی سال است و از 15 سالگی به کشیدن نسوار رو آورده است. از او میپرسم که چرا نسوار میکشد و موجب آزار اطرافیانش میشود؟
میگوید: «جاهلی ر بگویی، د جای ما ای سبیل و سیگرت نشانهی بزرگی بود. نسواریها دب میکردند و برای شان تفدانی و سیگرتدانی میآوردند. مام شوق کردم از همان زمان کم کم به این مرض گرفتار شدم. حالی میخواهم ایلا کنم؛ اما نمیشه.»
نسوار که به آن ناس نیز میگویند، یکی از محصولات تنباکو است. این محصول از برگ کوبیده شدهی تنباکو، چونه و خاکستر چوب یا خاکستر رواش ترکیب میشود و از آن برای نشئهی کوتاهمدت استفاده میکنند.
در گذشته، نسوار با استفاده از هاون ساخته میشد؛ اما حالا افزون بر بسیاری از ولایات، در کابل دهها فابریکهی تولید نسوار فعال است که در پسکوچههای شهر و حتا در انظار عموم این مخدر قانونی را تولید و به بازار عرضه میکند.
نسوار، از جمله ارزانترین محصولات تنباکو در افغانستان است. چنانچه یک بستهی هفتهای آن از پنج تا ده افغانی قیمت دارد و در بسیاری از دکانهای مناطق مختلف، بدون هیچگونه هشدار و محدودیت قانونی به فروش میرسد و دهها نفر از این درک تامین هزینهی زندگی میکنند.
از این میان نسواریشریف، نسوار چپهای در بین سایر محصولات آن در کابل نامدارتر است. نسوار شریف به گفتهی فروشندهها، از تنباکوی درهی ترکمن پروان به دست میآید و نسوار چپهای از قندهار.
وزارت زراعت افغانستان، نه تنها آماری از محلات کشت تنباکو نمیدهد، بلکه خاطرنشان میکند که کشت تنباکو بدون ممنوعیت قانونی است. از سوییهم بنا بر گفتهی فروشندهها، بسیاری از مردم به حد نیاز تنباکو کشت میکنند.
با آن که داکتران نسوار را عامل بسیاری از بیماریهای جوف دهن (مخاط دهان) و به خصوص سرطان بیره در افراد معتاد به این مواد میدانند، با این حال نه تنها صحبتی در مورد مضرات تنباکو مطرح نیست، بلکه در مناطق درودست کشور از آن بهعنوان یک مسکن و دارو نیز کار گرفته میشود.
با این وجود، اما آماری دقیق از افرادی که به انواع مختلف مواد مخدر از جمله تنباکو و مشتقات آن معتاد استند در دسترس نیست و وزارت صحت عامه نزدیک به 50 درصد مردم را مبتلا به نسوار و مشتقات آن میداند.
از سویی هم حضور گستردهی افراد مبتلا به تنباکو در همه جا این موضوع را تایید میکند. افرادی که بدون شرم و توجه به حال افراد اطرافشان نسوار مصرف میکنند و در حضور آنان بالا میآورند.
