طلاق؛ عوامل و تأثیراتش در خانواده

زهرا سیاس
طلاق؛ عوامل و تأثیراتش در خانواده

بیشتر مردم تصور می‌کنند که مردان، پس از طلاق نسبت به زنان آسیب کمتری می‌بینند و حتا در تجربه‌ی احساس غم ناشی از جدایی با آن‌ها همدلی مناسبی نمی‌شود. از دیگر سو، معمولا زنان شروع‌کننده‌ی فرایند طلاق استند و از مدت‌ها قبل سرمایه‌گذاری احساسی خود را کمرنگ کرده ‌اند. زنانی که تمایل به جدایی دارند، زندگی زناشویی را به عنوان رنجی طولانی تعبیر می‌کنند؛ در نتیجه، احساس منفی‌تری نسبت به رابطه‌ی گذشته‌ی خود نشان می‌دهند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مردان و زنان، هر دو تبعات منفی جدایی را باید تحمل کنند.

اکثر مردان بعد از جدایی از همسر خود سه دسته پیامد را تجربه می‌کنند که در ادامه به طور مفصل، در مورد هر یک از آن‌ها توضیح داده ‌ایم.

 1: پیامدهای اجتماعی و بین‌فردی

2: پیامدهای اقتصادی و مالی

3: پیامدهای روان‌شناختی

پیامدهای اجتماعی و بین‌فردیخ

1-  مقصر دانستن مردان: مردان، بعد از اتمام فرایند طلاق با بی‌اعتمادی و قضاوت منفی جامعه روبه‌رو می‌شوند. از نظر عموم معمولا مردها در پایان یافتن یک رابطه مقصر استند. این تأثیرات و آثار طلاق بر مردان ناشی از نگاه منفی اعضای جامعه می‌تواند به مشکلات در روابط شغلی، روابط با دوستان و آشنایان و حتا ارتباط با دیگر اعضای خانواده نیز منجر شود.

2- کمبود حمایت عاطفی: دیگر تصور اشتباه جامعه در مورد مردان این است که آن‌ها قوی‌تر اند، نیازی به توجه و حمایت دیگران ندارند و از وضعیت بعد از طلاق رنج چندانی نمی برند. این تصورات منجر به حمایت عاطفی کمتر نزدیکان مردان طلاق گرفته نسبت به زنان می‌شود.

3- چالش مراقبت از فرزندان: بیشتر مردان به دلیل مشغله‌های کاری و بیرون از خانه، توانایی اداره‌ی خانه و مراقبت از فرزندان را ندارند. در نتیجه، این سختی‌ها می‌تواند برای کودکان شان نیز معضلاتی را به وجود بیاورد و حتا موجب کودک‌آزاری ناخواسته در آن‌ها شود.

4- بدبین شدن مردان نسبت به ازدواج: احساساتی مانند سوءظن و بدبینی به ازدواج و رابطه‌ی زناشویی، از آثار طلاق بر مردان است. در نهایت ممکن است تمایل برای ازدواج مجدد را از دست بدهند و مجرد باقی بمانند.

آثار اقتصادی و مالی طلاق بر مردان

یکی از مهم‌ترین آثار طلاق بر مردان، دشواری‌های مالی و اقتصادی است. مردان علاوه بر فشار مالی تشکیل یک زندگی زناشویی، بعد از جدایی، هزینه‌ی مهریه، نفقه و فرایندهای قضایی را نیز تجربه خواهند کرد. فشار مالی فراهم کردن شیربها برای مردان می‌تواند منجر به ورشکستگی و حتا زندانی شدن آن‌ها شود.

در پی این مسائل، آثار اجتماعی‌ای مانند عدم پذیرش در مشاغل دیگر (به دلیل سابقه‌ی قضایی)، بزهکاری و مصرف مواد و آثار روان‌شناختی مانند افسردگی را می‌توان انتظار داشت. افسردگی موضوعی است که در صورت بروز، تمام جنبه‌های زندگی مردان را در بر می‌گیرد که پیامدهای منفی زیادی در پی دارد.

پیامدهای روان‌شناختی و جسمانی

برای مردان، بعد از طلاق معمولا دوگانگی عاطفی و مشکلات خلقی زیادی پیش می‌آید. این مردان همواره با این احساس درگیرند که آیا تصمیم درستی گرفته ‌اند یا خیر، یا آیا تصمیم بهتری هم می‌توانست اتخاذ کند؟ این دوگانگی عاطفی به همراه دیگر عوامل اجتماعی و اقتصادی که به آن‌ها اشاره کردیم، منجر به احساس ناامیدی، پوچی، بی‌معنایی، بی‌لذتی و در نهایت افسردگی مردان می‌شود.

نحوه‌ی مواجهه‌ی مردان با طلاق می‌تواند خطرناک باشد. احتمال خودکشی مردان بعد از طلاق به مراتب از این احتمال برای زنان بیشتر است. فشار روانی ناشی از مشکلات اضطرابی، خشم، احساس درماندگی و از دست رفتن عزت نفس و اعتماد به نفس برای مردان را در پی دارد. در این زمینه، واکنش مردان بعد از جدایی می‌تواند مفید باشد.

جالب است بدانید طلاق می‌تواند سلامت جسمانی مردان را هم به خطر بیندازد. اضطراب برای مردان مطلقه علائم جسمی مانند درد بدنی، بی‌اشتهایی، ناراحتی گوارشی، سرگیجه، ضعف کلی، لاغری، نفس‌تنگی، تپش قلب و یا ریزش و سفید شدن مو را در پی دارد.

درمان آثار طلاق بر مردان

با وجود تأثیرات شدید طلاق برای مردان، تحقیقات نشان می‌دهد که مردان نسبت به زنان در طی زمان کوتاه‌تری با شرایط کنار می‌آیند و سازگار می‌شوند. البته این موضوع به شرایط بسیاری مانند حمایت‌های اجتماعی، سبک‌های انطباقی شخصی و توانایی روانی فرد نیز بستگی دارد.

راهکارهایی برای کاهش آثار طلاق بر مردان

1- از دیگران کمک بگیرید.

2- برای ازدواج مجدد عجله‌ای نیست.