همزمان با فرارسیدن روز جهانی بهداشت قاعدگی، دولت افغانستان تعهدش را نسبت به آموزش بهداشت قاعدگی و به چالش کشیدن نورمهای اجتماعی و تابوهای فرهنگیای که دختران را از تحقق ظرفیتهایشان باز میدارد، تجدید کرد.
روز پنجشنبه (6 جوزا)، برنامهای زیر نام «رونمایی از رهنمودهای ملی بهداشت قاعدگی برای دختران خارج از مکتب و مادران جوان» در کابل برگزار شد و اشتراککنندگان آن، تأکید کردند که قاعدگی و مدیریت بهداشت قاعدگی، از مسایل اجتماعی افغانستان است که کمتر به آن توجه شده است.
رولا غنی، همسر رییسجمهور غنی، در این برنامه، گفت: «نسل جوان افغانستان، برای ما اهمیت فوقالعادهای دارد و ما، آموزگاران، والدین و بزرگان، در قبال آنها و سلامتشان، مسؤولیت بزرگ و خطیری به عهده داریم. باید آنها را مطلع بسازیم و آگاهیشان را در ارتباط با تغییرات بیولوژیکیای که توقع دارند در حین رشد در آنان به وجود آید، افزایش دهیم تا بهداشت شخصیشان را به شکل بهتر بفهمند.»
به گفتهی او، این امر میتواند به دختران جوان کمک کند تا ظرفیتهایشان را به شکل کامل تحقق بخشیده و خود را در برابر مشکلات صحی شایع و ضعیفکننده، حفاظت کنند.
در حال حاضر، بیشتر از 4 میلیون کودک خارج از مکتب در افغانستان وجود دارد که 60 درصد آن را دختران تشکیل میدهند. یکی از دلایل عمدهی ترک آموزش از سوی دختران و عدم حضورشان در مکتب، فقدان تأسیسات آب، فاضلاب و بهداشت و به ویژه امکاناتی خوانده میشود که برای حفظ بهداشت قاعدگی ضروری است.
با اینحال، رنگینه حمیدی، سرپرست وزارت معارف، در این برنامه، ضمن تأکید بر ضرورت آگاهیرسانی و آموزش بیشتر در بارهی قاعدگی دختران، پریود را رخدادی خواند که مایهی شرم نیست؛ بلکه مایهی شادمانی است.
او گفت: «دختران باید بدانند که قاعدگی یک بیماری نیست؛ بلکه نشانهی حیات جدید و دارای نقش مهم در زندگی آیندهی آنها است. خانوادهها و آموزگاران نیز باید قاعدگی دختران را یک رخداد ارزشمند و امیدوارکننده بدانند و با آنها همراه با احترام و کرامت رفتار کنند. این چیزی است که نباید نسبت به آن احساس خفت و شرمندگی داشته باشند.»
گفتنی است که برای درک بهتر چالشهایی که زنان و دختران افغانستان در ارتباط با بهداشت قاعدگی با آن روبهرو اند، یونیسف در اوایل هفتهی روان، نظرسنجیای را با استفاده از مکانیزم U-Report انجام داد. در این نظرسنجی، بیشتر از سه هزار پاسخ دریافت شده و دستکم نیمی از دختران، گفته اند که در شروع قاعدگی، نمیدانستند که چه اتفاقی برایشان رخ میدهد و چرا؛ 38 درصد گفته اند که در طول مدت پریود، احساس غم و ناراحتی میکنند؛ 18 درصد احساس ناپاکبودن داشته و 30 درصد نیز گفته اند که به دلیل پریودبودن، در هر ماه کمازکم 2 تا 5 روز در مکتب غیرحاضر شده اند.
وحید مجروح، سرپرست وزارت صحت، میگوید که دختران دارای حق سلبناشدنی آموزش اند و اگر به دلیل نداشتن اطلاعات دقیق در بارهی مدیریت بهداشت قاعدگی، حس کنند که قادر به شرکت در درسها نیستند، این حقشان از دست میرود.
آقای مجروح گفت: «از طریق این رهنمودهای جامع، کارکنان صحی اجتماعی، قادر خواهند بود به شکل بهتر آگاهیرسانی کرده و اطلاعات حیاتی را ارایه کنند. این رهنمودها ساده، تصویری، آموزنده و با توجه به این که نیازهای اطفال دارای معلولیت را نیز پوشش میدهد، جامع است.»
از سویی دیگر، هروه لودوویچ دیلیس، نمایندهی یونیسف در افغانستان، در این برنامه گفت؛ برای آن که تابوها شکسته شود و دختران تشویق شوند تا از خود، زنانی آگاه و صحتمند بسازند؛ تا بتوانند سلامتیشان را با خانوادهها و اجتماعاتشان قسمت کنند، این روز، روز مهمی است.
او افزود: «خانوادهها، صحبتکردن با دخترانشان در بارهی قاعدگی را به دلیل هنجارهای اجتماعی، ننگ و بدنامی، دشوار میدانند؛ هرچند میپذیرند که این مسؤولیتشان است تا در این باره با آنها صحبت کنند. به همین دلیل است که رونمایی از این رهنمودها بسیار مهم است.»
گفتنی است که فردا، (۲۸می) روز جهانی بهداشت قاعدگی است. از آنجاییکه می (May) ماه پنجم سال است و بسیاری از زنان نیز پنج روز در ماه دچار خونریزی میشوند و چرخهی قاعدگی آنها معمولاً ۲۸ روز است، ۲۸ام می به این روز اختصاص داده شده است.
هدف از بزرگداشت این روز، بلندبردن میزان آگاهی زنان در مورد قاعدگی، اهمیت مدیریت آن و ازبینبردن تابوهایی است که زنان و دختران با آن مواجه اند.
