هیأتی از چهرههای سیاسی افغانستان، دیروز شنبه (۱۵سرطان)، به منظور دیدار و گفتوگوها با نمایندگان طالبان، عازم دوحه، پایتخت قطر شده است.
اشتراککنندگان این نشست را شماری از اعضای شورای عالی صلح، مقامهای پیشین حکومتی، چهرههای سیاسی، اعضای جامعهی مدنی، نمایندگان رسانهها و نمایندگان زنان، تشکیل میدهند.
هرچند امید میرفت تا در این نشست، نمایندگان حکومت افغانستان نیز حضور داشته باشند؛ اما هفتهی پیش، از سوی سخنگوی ریاست جمهوری، آقای صدیق صدیقی در تویتی گفته شد که «نشست دوحه که به تاریخ ۷ و ۸ ماه جولای برگزار میشود، حکومت نقشی در آن ندارد. این نشست با کمک کشور آلمان و توسط یک نهاد معتبر آلمانی برگزار میشود و اشتراککنندگان با ظرفیتهای شخصی خود در این نشست شرکت میکنند و حکومت وحدت ملی، در این راستا نقشی نخواهد داشت.»
گفتوگویی که دو طرف درگیر جنگ؛ یعنی دولت افغانستان و گروه طالبان در آن حضور داشته باشند، یکی از نیازهای جدی برای آیندهی افغانستان شمرده میشود؛ اما تا به حال چنین نشستی میسر نشده است و همواره از سوی طالبان پافشاری بر این بوده که اعضای حکومت صرفا بهعنوان افغانهای عادی، میتوانند در نشستهایی که به منظور گفتوگو میان افغانها صورت میگیرد، اشتراک کنند.
در واقع، این خواست گروه طالبان، به منظور نادیدهگرفتن نظام افغانستان به زبان میآید که نمیتواند مورد قبول باشد.
سیاسیونی که در نشست قطر با ادعای نمایندگی از مردم افغانستان حضور پیدا میکنند، باید این را مد نظر داشته باشند که مخالفتهای آنان با دولت وحدت ملی، نباید به نفع گروه طالبان تمام شود؛ زیرا به هر نحوی، آنچه برای ما در اولویت قرار دارد نظام موجود در کشور است که با وجود نیاز به اصلاحات فراوان، باید از آن حمایت همهجانبه صورت گیرد. دیروز شنبه، عدهی زیادی از اعضای جامعهی مدنی و رسانههای کشور، در نشستی در پیوند به سفر سیاسیون افغان به قطر، گفتند که همهی طرفهای داخلی و خارجی شریک در گفتوگوهای جاری صلح افغانستان، منافع خود را دنبال میکنند و هیأتی که از کابل عازم این گفتوگوها شده است، باید منافع ملی و کشوری را در اولویت کاریشان قرار بدهند.
در اعلامیهای که از سوی این فعالان رسانهای و مدنی منتشر شده، همچنان آمده است که سیاسیون افغانستان، باید هنگام بازگشت، جزئیات گفتوگوهای شان با نمایندگان طالبان را در اختیار مردم قرار بدهند.
برای نسل جدید افغانستان، نهادهای مدنی و رسانهها، دستآوردهای بزرگ شمرده میشود و حفظ ارزشهایی مثل برخوردهای دموکراتیک، تامین عدالت، حقوق و مشارکت زنان، حق انتخاب، آزادی بیان و حقوق شهروندی، که جمعا نظام مورد قبول مردم را ساخته است، از نکات اصلیای است که بر آن پافشاری میشود. زمانی که خواستار حمایت از نظام میشویم، به این منظور است که از ارزشهایی که اکنون پابرجاست برای پابرجایی بیشتر، حمایت صورت بگیرد.
نشستهای قبلیای که سیاسیون افغان با گروه طالبان داشتهاند، به اندازهی کافی، خواسته یا ناخواسته، به نفع طالبان تمام شد و این گروه را به مرحلهای رساند که از سکوی آن بتواند به تاثیرگزاری بیشتری در گفتوگوها برسد. چنان که در آخرین دور گفتوگوهای مسکو، بسیاری از این سیاسیون نیز به اشتباه خود پی بردند و در نهایت ناراض از آن به کشور برگشتند.
اما، گفتوگوهای قطر، ممکن است بحثهای جدیدی با خود داشته باشد و با نشستهای مسکو تفاوت کند. این را با در نظرداشت نتایجی مطرح میکنیم که از سوی نمایندگان طالبان و آمریکاییها، در مورد نشست هفتم قطر گفته شده است. گزارشها نشان میدهد که در دور هفتم، امکان تفاهم بر سر توافقنامه میان طالبان و آمریکاییها تا هشتاد و حتا نود درصد، پیش رفته است. پس با این حساب، نشست بینالافغانی سیاسیون افغان با طالبان، در زمان حساسی پیش آمده است که میتواند تاثیرگزاریهای مثبتی در پی داشته باشد. تاثیرگزاریهای این نشست صرفا با مراعات این سخن ممکن میشود که ما باید از ارزشهای موجود در نظام جمهوری اسلامی افغانستان، نظامی استوار بر رفتارهای دموکراتیک با همه اقشار جامعه، دفاع کنیم و صرفا نمایندهی منافع سیاسیِ حزبی و شخصی نباشیم.
