چندی پیش وزارت صحت افغانستان از احتمال شیوع موج دوم کرونا در فصل سرما هشدار داده بود؛ اما دیروز، کابینهی دولت افعانستان اعلام کرده است که درسهای حضوری صنفهای اول تا دهم مکتبهای دولتی، سر از هفتهی آینده آغاز میشود.
با آغاز این صنفها در فصل سرما؛ بسیاری از بیماریهای فصلی که به سردی هوا نسبت دارند؛ رشد بیشتری خواهند یافت. چنین رشدی میتواند زمینهی شیوع کرونا را در حد زیادی بالا ببرد و اگر وزارتهای صحت و معارف، پیشگیریهای لازم را در این مورد، عملی نکنند؛ اینبار با چالش مرگبارتری روبهرو خواهیم شد.
افغانستان، کشوری است که حتا در شهرهای آن از جمله پایتخت، ساختمان مکتبها یا کهنه و فرسوده شده اند و یا هم بسیاری شان از خیمهها به عنوان صنفهای درسی استفاده میکنند؛ حال این را که در دهکدهها، چه میگذرد، میتوان از وضعیت یادشده در شهرها به راحتی دریافت.
کابینهی دولت و به خصوص وزارت صحت، باید قبول کند که با چنین وضعیتی نمیتوان دانشآموزان را در صنفها نگه داشت.
پس از این که شهرهای افغانستان از حالت قرنتین بیرون شد؛ بسیاری از مردم نیز، نکتههای بهداشتیای را که سازمان بهداشت جهانی و وزارت صحت، توصیه کرده بود، مراعات نکردند و طوری که از تجمع بیرویهی مردم در مراکز مختلف دیده میشود، آنان دیگر باوری به کنترول و برنامههای پیشگیرانه ندارند.
این مشکل به معنای ورود دوبارهی شهروندان به وضعیت پیش از کرونا و خطری است که قبلا وجود داشت.
با حاضر شدن شاگردان صنفهای ابتدایی به مکتبها، دانشآموزان کمسن، هیچ یک از توصیههای بهداشتی را مدنظر نخواهند گرفت؛ آنها، حتا اگر در برابر ویروس مقاوم باشند، بخش بزرگی از انتقالدهندگان خواهند بود.
به اساس آخرین آمار ارایهشدهی وزارت صحت، تا اکنون شمار مبتلایان به کرونا در افغانستان به ۳۹ هزار و ۲۳۹ نفر رسیده است.
با بازشدن مکتبها و ادامهی آن تا فصل سرما، شمار مبتلاشدگان نیز بیشتر خواهد شد. فصل سرما، همراه با بیماریهایی است که مقاومت بدن را پایین میآورد و سبب تسهیل رشد این ویروس میشود.
آلودگی هوا نیز از جمله نگرانیهایی به شمار میرود که در فصل سرما بیشتر میشود و این مشکل همیشگی شهرنشینان افغانستان، اینبار تنها به بیماریهای تنفسی ختم نمیشود، بلکه میتواند آن را تا بزرگترین تهدید یعنی مرگ، به پیش ببرد.
با این که آغاز دوبارهی مکتبها به صورت کامل آن، مشکلهای بسیاری را در برابر برنامههای پیشگیرانهی وزارت صحت برای پیشگیری از رشد ویروس کرونا، ایجاد خواهد کرد؛ اما یکسری از پیشنهادها نیز جهت چگونگی آغاز مکتبها که باید مدنظر وزارتهای صحت و معارف باشد، ضروری است. در نخست حفظ فاصله میان دانشآموزان و آموزگاران، چیزی که باید همه به آن توجه کنند؛ اما اکنون که مرکزهای تجمع کشور، مثل دانشگاهها و مکتبها دوباره فعال شده اند، بهتر است از آنها هم به عنوان موردهایی برای تبلیغ این شیوه و هم برای تطبیق آن در اجتماع، استفاده شود.
به طور مثال میتوان با الگوبرداری از بعضی کشورهای موفق که توانسته اند در کنار آغاز مکتبها و بازگشایی دیگر مرکزهای آموزشی، برنامهی پیشگیری از کرونا را هم به پیش ببرند؛ حضور شاگردان در صنف را به دو بخشِ «روزهای جفت و تاق» تقسیم کنیم. با این تقسیمبندی، شمار شاگردان هر صنف به نصف میرسد و زمینهی حفظ فاصله نیز به وجود میآید.
تصمیم به آغاز دوبارهی صنفهای باقیمانده در حالی گرفته شده که پیشتر با آغاز مکتبها و دانشگاهها، سازمان بهداشت جهانی در افغانستان نگرانی اش را از افزایش دوبارهی شیوع کرونا اعلام کرده بود.
با وجود این نگرانیها؛ وزارت معارف و وزارت صحت افغانستان بدون ارایهی برنامهی پیشگیرانه در مکتبها، دست به چنین تصمیمی زده است.