از ناگزیری، هفتهی گذشته، به دعوت یکی از اقوام نزدیک، به مراسم ختمقرآنی که برگزار کرده بود، رفتیم. در آن مراسم، بیشتر از 600 نفر دیگر نیز دعوت شده بود. شرکتکنندگان بدون هیچگونه توجه به وخامت ویروس کرونا و از این که ناخواسته به کرونا مبتلا شوند، یکدیگر را به آغوش میکشیدند. به جز تعداد محدود، دیگران حتا ماسک هم نزده بودند.
وزارت صحت عامه، شهروندان را به رعایت توصیههای بهداشتی هشدار میدهد و از آنها میخواهد که از شرکت در گردهمآییها و مهمانیها خودداری کنند؛ اما شهروندان هنوز هم جشن عروسی و مراسم ختم قرآن برگزار کرده و از هر فرصت پیشآمده، برای دیدوبازدید استفاده میکنند.
چند روز پیش از عید سعید فطر، وحید مجروح -سرپرست وزارت صحت- در یک نشست خبری، از شهروندان کشور خواست که در روزهای عید از دیدوبازدیدها خودداری کنند؛ اما مردم با شنیدن خبر آتشبس سهروزهی طالبان، کرونا را فراموش کرده و مانند سالهای قبل، عید را جشن گرفتند.
در حالی که دو هفته از عید فطر نگذشته، وزارت صحت عامه، میگوید که شمار مبتلایان به ویروس کرونا در افغانستان، چند برابر افزایش یافته است.
آماری که روز دوشنبه (3 جوزا)، از سوی وزارت صحت به نشر رسید، نشان میدهد در که جریان 24 ساعت گذشتهی آن، 628 نفر به ویروس کرونا مبتلا شده که از این میان، 24 نفر جان باخته است.
همینگونه، روز گذشته (سهشنبه، 4 جوزا)، این وزارت، اعلام کرد که در جریان یک شبانهروز گذشته –شبانهروز دوشنبه-، 840 نفر در کشور به ویروس کرونا مبتلا شده است. از این میان، 19 نفر جان باخته است. با توجه به آمار دو روز گذشته، میزان افراد مبتلا به این ویروس چندبرابر شده است. این در حالی است که در روزهای اخیر و پیش از عید فطر، این رقم به 100-200 نفر میرسید.
بر اساس معلومات وزارت صحت، افغانستان در موج سوم ویروس کرونا قرار دارد و اکنون این ویروس در سراسر کشور انتشار یافته است. هرچند این وزارت، میگوید که رقم مبتلایان کرونا، در با کشورهای همسایه مانند ایران و پاکستان، قابل مقایسه نیست؛ اما شهروندان نباید خطر ویروس را نادیده بگیرند.
محمدعثمان طاهری، معاون سخنگوی وزارت صحت عامه، به روزنامهی صبح کابل میگوید؛ در صورتی که مردم همچنان در برابر همهگیری ویروس بیتوجه بمانند، ممکن مراکزی که تجمعات در آن بیشتر است، بسته شوند و افزون بر آن، محدودیتهای دیگری نیز وضع شود.
از آنجایی که اکثر شهروندان کشور با فقر و مشکلات اقتصادی درگیر اند، این وزارت میگوید که قرنتین مجدد و کامل، امکانپذیر نیست. «اولین برنامهی ما در حال حاضر، این است که وقایه و آگاهیدهی بکنیم؛ چون ما دیگر از موج اول و دوم گذشتیم، تجربهی بیشتری داریم، امکانات ما از دو دور گذشته، بیشتر است. امروز شفاخانههای ما مجهز با بسترهای کوید-19 است، لابراتوارها فعال است و فابریکههای تولید اکسیجن، شبانهروز فعالیت دارد. آنچه امکانات داریم، استفاده میکنیم.»
همانگونه که در بالا نیز گفته شد، وزارت صحت نگران بیتوجهی مردم نسبت به خطرات ویروس کرونا است. آقای طاهری، میافزاید که آنها از ابتدای ویروس کرونا تا اکنون، روند آگاهیدهی به مردم را متوقف نکرده و بر اساس بررسیها، حدود 95 درصد مردم در مورد این ویروس، آگاهی دارند.
با اینحال، او میگوید: «مردم باید باور کنند که ویروس به اوج خود رسیده است. اگر مردم همکاری نکنند، وزارت صحت عامه، نمیتواند به تنهایی از این مسؤولیت موفق به در آید. بیتوجهی مردم، بار وزارت را سنگینتر و دامنهی بحران را وسیعتر میکند. اگر وضعیت به این گونه ادامه داشته باشد، ممکن امکانات وزارت صحت عامه کفایت نکند.»
این در حالی است که وضعیت در کشورهای همسایهی افغانستان و منطقه، قرمز (اضطراری)، اعلام شده است. به گونهی نمونه: در هند، روزانه بیشتر از 4 هزار نفر در نتیجهی ابتلا به کرونا جان باخته و دهها هزار دیگر به آن مبتلا میشوند. در ایران نیز، روزانه صدها نفر مبتلا به کرونا جان خود را از دست میدهند.
افزون بر نوع چینی ویروس کرونا که از زمان شیوع تا اکنون، 67743 نفر در افغانستان به آن مبتلا شده، وزارت صحت عامه، دو ماه پیش اعلام کرد که نوع جهشیافتهی انگلیسی این ویروس نیز در کشور شیوع پیدا کرده است. بر اساس آماری که روز سهشنبه (4 جوزا)، معاون سخنگوی وزارت صحت، به روزنامهی صبح کابل ارایه کرد، بیشتر از 317 مورد ابتلا به کرونای نوع انگلیسی در کشور شناسایی شده که زیادترین مورد در ولایتهای کندهار و ننگرهار ثبت شده است.
هرچند پیش از این گفته میشد که نوع هندی ویروس کرونا به افغانستان رسیده؛ اما وزارت صحت، میگوید که تا اکنون آنها موفق به خریداری کیتها تشخصی این نوع ویروس کرونا نشده اند. «نوعیت ویروس مهم نیست، مهم این است که ما چگونه وقایع میکنیم. ویروسها هر روز در جهان در حال تکامل است.»
600 هزار نفر واکسین دریافت کرده است
از آغاز روند واکسیناسیون ویروس کرونا در افغانستان، دستکم سه ماه گذشته که بر اساس آخرین آمار وزارت صحت، تا اکنون 600 هزار نفر واکسین دریافت کرده اند که نیروهای امنتی-دفاعی نیز شامل آن است.
این وزارت، میگوید که 800 مرکز ترزیق واکسین کرونا در سراسر کشور ایجاد شده و همهروزه، شهروندان میتوانند با مراجعه به این مراکز، واکسین دریافت کنند؛ هر نفر دو دوز.
افزون بر یک میلیون دوز واکسین آسترازنکای دانشگاه آکسفورد که در هند تولید و به افغانستان فرستاده شد، قرار است به زودی 700 هزار دوز دیگر نیز از چین وارد شود. پیشتر، اتحادیهی جهانی واکسین تعهد کرده بود که 16 میلیون دوز واکسین به این کشور کمک میکند؛ اما هنوز این واکسینها به کشور وارد نشده است.
وزارت صحت عامه از مردم میخواهد که؛ شستن دستها با آب و صابون، رعایت فاصلهگذاری اجتماعی و پوشیدن ماسک را فراموش نکنند. «یگانه خواهش ما این است که بار وزارت صحت را بیشتر نسازند، خود را حفظ کنند. اگر هر فرد خود را حفظ کند، در حقیقت جامعه را از شر این ویروس حفظ کرده است.»
