اعلامیهی نشست ویانا پیرامون افغانستان
با گذشت بیشتر از یک سال از سقوط نظام جمهوریت و تسلط طالبان به قدرت، وضعیت بحرانی کشور برای اکثریت قاطع مردم افغانستان، منطقه و جهان قابل قبول نیست. تلاشهای ملی و بینالمللی برای ایجاد یک حکومت فراگیر، مسؤول و پاسخگو تا هنوز نتیجه نداده است و ادارهی طالبان برای انحصار، تمامیتخواهی و عدم تمکین به ایجاد یک دولت برخواسته از آزادی مردم اصرار میورزند.
این وضعیت مردم افغانستان را بار دیگر به انجام مسؤولیت تاریخی و ملی شان برای ایجاد یک نظام قانونمدار، کثرتگرا و مردمسالار و اسلامی میخواند. در چنین شرایط دشوار، ما تلاش میکنیم که نشست ویانا سر آغاز نیک برای یک گفتمان بزرگ ملی و دموکراتیک برای حل معضل افغانستان شود.
با سپاسگزاری از انستتیوت امور بینالمللی اترش که زمینهی نشست میان افغانها را از تاریخ 15- 18 سپتامبر در شهر ویانا فراهم کردند، ما شرکتکنندگان این نشست با در نظرداشت:
1: فاجعهی روزافزون بشری و بحران اقتصادی در کشور؛
2: عدم مشروعیت ملی و بینالمللی نظام؛
3: انزوای افغانستان؛
4: نقض متدوام حقوق بشری و شهروندی به ویژه حذف سیستماتیک زنان؛
5: وضع محدودیت آموزش دختران و حق کار برای زنان؛
6: زندانیکردن فراقانونی، قتلهای هدفمند، شکنجه، محکمه صحرایی و جنایت علیه بشریت
7: گسترش فعالیتهای گروههای تروریستی منطقهای و بینالمللی؛
8: سلب نظاممند آزادی بیان، آزادی رسانهها و فعالیتهای مدنی و سیاسی؛
9: تبغیض ساختاری، تمامیتخواهی و نادیدهگرفتن تنوع اجتماعی افغانستان؛
10: الغای قوانین ملی و نقض صریح تعهدات بینالمللی و قطعنامههای ملل متحد؛
11: فقدان یک روند فراگیر سیاسی و گفتمان ملی
پس از سه روز تبادل نظر برای تحقق صلح و ثبات پایدار، تأمین حقوق اساسی شهروندان، ایجاد نظام سیاسی مبتنی بر رأی مردم، تحکیم وحدت ملی و عدالت اجتماعی به این نکات تأکید میداریم.
1: ما نشست ویانا را آغاز روند سیاسی معنیدار میان تمام جریانها، احزاب و فعالین سیاسی و مدنی جهت توسعه و تحکیم یک دیدگاه مشترک که منجر به شکلدادن یک ساختار و بدیل سیاسی شود، میدانیم.
2: ما طرفدار حل معضل کشور از راه گفتوگو سیاسی هستیم و آن را گزینه مطلوب میدانیم و در این راه از تمام ابزار لازم در چارچوب قوانین بینالمللی استفاده خواهیم کرد.
3: برای تحقق موارد فوق ما به نقش کلیدی سازمان ملل و کشورهای منطقه و جهان تأکید میکنیم.
4: از مقاومت مردم افغانستان برای تأمین خواستهای مشروع و حقطلبانه مردم حمایت میکنیم.
5: ما از مبارزهی تاریخی و برحق زنان قهرمان افغانستان حمایت میکنیم.
6: ما خواستار ایجاد همگرایی با کشورهای همسایه و منطقه بر اساس احترام متقابل، حس همزیستی و عدم مداخله در امور یکدیگر استیم.
7: ما از کشورهای منطقه و جهان میخواهیم تا در فراهمشدن زمینهی برای ایجاد یک نظام مردمسالار و ملی افغانستان را همکاری کند.
8: ما خواستار ادامه و افزایش کمکهای مستقیم جهان به مردم در سرتاسر افغانستان و ایجاد مکانیزم نظارتی شفاف برای توزیع عادلانه کمکها هستیم.
9: با برگشت طالبان و حمایت آنها از گسترش حضور و فعالیت گروههای تروریستی منطقهای و بینالمللی در افغانستان، ما از کشورهای منطقه و جامعهی جهانی میخواهیم تا در مبارزه با تروریزم بدون تمایز و با در نظرداشت قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل عمل کند.
10: ما از سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری میخواهیم تا جنایتهای بشری را مستندسازی، نشر و برای تحقق عدالت دادخواهی کرده و در نظارت از تطبیق رژیم تعزیرات علیه طالبان توجه بیشتر کند.
11: ما خواستار بازگشایی مکاتب ثانوی و عالی دختران به شکل فوری و عدم دخالت در نصاب درسی استیم.
12: ما از اجماع منطقهی و جهانی برای به رسمیتنشناختن رژیم طالبان تا ایجاد دولت مبتنی بر ارادهی مردم افغانستان استقبال میکنیم.
از اترش و دیگر کشورهای دوست تقاضا میکنیم تا به حمایت خویش برای فراهمکردن زمینه جهت برگزاری این نشستها ادامه دهند و برای پیگیری موارد یادشده یک گروپ کاری را ایجاد میکنیم.